Otopark Terimleri Sözlüğü

Plaka tanıma sistemi; kameranın görüntülediği araç plakasını görüntü işlemeyle metne çeviren, kayıtlı listelerle karşılaştıran ve geçiş kararını otomatik veren erişim kontrol teknolojisidir. Türkçede Plaka Tanıma Sistemi (Plaka Tanıma Sistemi) kısaltmasıyla da anılır.

HGS; araç camındaki etiket üzerinden ücretin durmadan tahsil edilmesini sağlayan, Türkiye'de PTT tarafından yürütülen elektronik geçiş sistemidir. Otoparklarda HGS entegrasyonu, çıkışta ödeme beklemeden geçişi mümkün kılar.

Devir hızı; bir park yerinin belirli bir dönemde kaç farklı araca hizmet verdiğini gösteren orandır. Günlük devir hızı, toplam araç sayısının park yeri sayısına bölünmesiyle bulunur ve otopark gelirinin doluluktan daha belirleyici göstergesidir.

Doluluk oranı; dolu park yeri sayısının toplam kapasiteye bölünmesiyle hesaplanan yüzdedir. %85 üzerindeki değerler kapasite baskısına işaret eder. Tek başına gelir göstergesi değildir; devir hızı ve tarifeyle birlikte okunmalıdır.

Dolu-boş sensörü; tek bir park yerinin dolu ya da boş olduğunu algılayıp merkezî sisteme ileten cihazdır. Ultrasonik veya manyetik çalışabilir; kat göstergeleri ve yönlendirme ekranlarının veri kaynağıdır.

VMS; içeriği uzaktan değiştirilebilen dijital yönlendirme tabelasıdır. Otoparklarda kat ve bölge doluluğunu, kent ölçeğinde ise boş otopark kapasitesini sürücüye gerçek zamanlı duyurmak için kullanılır.

Fonksiyon otoparkı; AVM, hastane, otel veya plaza gibi ana işlevi parklanma olmayan bir tesisin bünyesindeki otoparktır. Gelir kalemi olmasının yanında tesisin müşteri deneyiminin ilk ve son temas noktasıdır.

Vale park; aracın anahtarla birlikte görevliye teslim edildiği ve park işleminin işletme personelince yapıldığı hizmet modelidir. TBK m.579 kapsamındaki saklama sorumluluğu bu modelde en geniş biçimde işletmeye geçer.

Tahsilat sızıntısı; otoparka giren araç sayısı ile tahsil edilen ücret arasındaki açıklanamayan farktır. Kayıtsız geçiş, hatalı tarife uygulaması veya nakit kaçaklarından doğar; geçiş-tahsilat mutabakatıyla ölçülür.

Otopark yönetim sistemi; giriş-çıkış, doluluk, ödeme, abonelik ve raporlama süreçlerini tek merkezden yöneten yazılım platformudur. Park Expert'in bu katmandaki ürünü Park Expert Plaka Tanıma Sistemi'dir.

Park Expert Plaka Tanıma Sistemi; plaka tanıma, HGS entegrasyonu, abonelik, misafir araç tarifelendirmesi, ödeme ve operasyon raporlamasını tek altyapıda birleştiren, Park Expert tarafından geliştirilen tesis ölçekli otopark yönetim sistemidir.

OYBİS; Dr. Selami Balcı tarafından geliştirilen, kent ölçeğinde parklanmayı planlama, yönetme ve ekonomiye kazandırma modelidir. Belediyeler için otopark arz-talep analizi, CBS tabanlı envanter ve denetim yaklaşımını kapsar; tesis yazılımı olan Park Expert Plaka Tanıma Sistemi'nden ayrı bir kavramdır. Bkz. OYBİS — Kent Ölçekli Otopark Yönetim Modeli.

Otopark fizibilitesi; bir alanın otopark yatırımına uygunluğunu talep, kapasite, maliyet ve gelir projeksiyonu üzerinden değerlendiren ön çalışmadır. Yatırım kararının sayısal temelini oluşturur.

Abone yönetimi; düzenli kullanıcıların satış, yenileme, tahsilat ve erişim haklarının yönetilmesidir. Abone geliri işletmeye istikrar, misafir geliri marj sağlar; ikisinin dengesi tarife stratejisinin parçasıdır.